स्थानीय प्रतिभा पहिचान गरी खेलाडी उत्पादन गर्ने लक्ष्य बाजुरा जिल्ला बडिमालिका नगरपालिका वडा नं ९, मार्तडीमा ‘हिमालयन मस्क स्पोर्ट्स एकेडेमी’ सञ्चालनमा आएको छ। एकेडेमीको शनिबार बडीमालिका नगरपालिकाका नगरप्रमुख अमर खड्काले उद्घाटन गरेका छन्। उद्घाटन गर्दै नगरप्रमुख खड्काले बाजुरामा खेल प्रतिभाको कमी नभए पनि पर्याप्त प्रशिक्षण र अवसरको अभाव रहेको बताए। उनले स्थानीयस्तरमै रहेका प्रतिभाको पहिचान गरी आवश्यक प्रशिक्षण र अवसर उपलब्ध गराउन सके जिल्लाबाटै सक्षम खेलाडी उत्पादन गर्न सकिने बताए।

खेलकुद बालबालिका तथा युवाको शारीरिक र मानसिक विकाससँग प्रत्यक्ष जोडिएको विषय भएकाले स्थानीय तहमा खेल गतिविधि विस्तार गर्नुपर्ने उनको भनाइ थियो। खेलाडी बन्न चाहने बालबालिकालाई सुरुदेखि नै अभ्यास गर्ने वातावरण आवश्यक रहेको उल्लेख गर्दै खड्काले एकेडेमीले नियमित प्रशिक्षणलाई प्राथमिकतामा राख्नुपर्ने बताए।

एकेडेमी खोल्नुको उद्देश्य

बाजुरामा पछिल्लो समय फुटबललगायत विभिन्न खेलकुदप्रति बालबालिका तथा युवाको आकर्षण बढ्दै गएको छ। विद्यालयस्तरदेखि स्थानीय प्रतियोगितासम्म फुटबलमा युवाको सहभागिता देखिए पनि त्यसलाई व्यवस्थित प्रशिक्षणसँग जोड्ने अवसर भने सीमित छ। प्रशिक्षकको अभाव, पर्याप्त खेल सामग्री नहुनु र व्यवस्थित खेल मैदानको कमीका कारण धेरै खेलाडीले आफ्नो क्षमता थप विकास गर्न नसक्ने अवस्था रहेको छ।

यही अवस्थालाई ध्यानमा राखेर खेलकुदमा रुचि भएका बालबालिका तथा युवालाई मार्तडीमै अभ्यास र प्रशिक्षणको अवसर उपलब्ध गराउने उद्देश्यले एकेडेमी सञ्चालनमा ल्याइएको हो। विशेषगरी फुटबलको आधारभूत सीप बलियो बनाउने, खेलाडीको क्षमता पहिचान गर्ने र उनीहरूलाई चरणबद्ध रूपमा अगाडि बढाउने लक्ष्य एकेडेमीले लिएको छ।

एकेडेमीमा खेलाडीलाई केवल खेलका प्राविधिक पक्षमा मात्र नभई अनुशासन, समयको पालना, सामूहिक भावना, नेतृत्व क्षमता र आत्मविश्वास विकासमा समेत ध्यान दिने योजना रहेको छ। खेलकुदलाई व्यक्तिगत प्रतिभा प्रदर्शन गर्ने माध्यमसँगै व्यक्तित्व विकासको आधारका रूपमा अघि बढाउने उद्देश्य रहेको सञ्चालकको दिपक वि.क भनाइ छ।

एकेडेमीका सञ्चालकका अनुसार बाजुरामा फुटबलको आकर्षण नयाँ होइन। अघिल्लो पुस्ताले स्थानीयस्तरमा फुटबलको विकासमा योगदान पुर्‍याउँदै आएको भए पनि त्यसलाई व्यवस्थित रूपमा नयाँ पुस्तासम्म पुर्‍याउन आवश्यक देखिएपछि एकेडेमी सञ्चालन गरिएको हो।

“हाम्रो क्षेत्रमा फुटबल निकै लोकप्रिय छ। पहिलेका दाइहरूले फुटबललाई राम्रो उचाइसम्म पुर्‍याउनुभएको थियो। अब त्यसलाई नयाँ पुस्तामार्फत निरन्तरता दिनुपर्ने आवश्यकता छ। फुटबलको आधारभूत तहदेखि नै खेलाडी तयार गर्ने, नियमित अभ्यास गराउने र खेलाडीमा अनुशासन विकास गर्ने उद्देश्यले एकेडेमी सञ्चालन गरेका हौँ,” सञ्चालकले भने।

खेलाडीको अनुभव नयाँ पुस्ताका लागि

एकेडेमीको अर्को विशेषता विभिन्न स्तरका प्रतियोगिता र क्लबमा खेलिसकेका अनुभवी खेलाडीहरूको सहभागिता हो। टोलीमा यू–१८ एनपीसी, सी डिभिजन, रानीवन स्पोर्ट्स क्लब तथा हिमालयन मक्सबाट खेलिसकेका खेलाडीहरू आबद्ध छन्।

त्यस्तै, नवौँ राष्ट्रिय खेलकुद प्रतियोगितामा सुदूरपश्चिम प्रदेशबाट प्रतिनिधित्व गरिसकेका खेलाडीहरूको समेत सहभागिता रहेको छ। राष्ट्रिय तथा प्रदेशस्तरका प्रतियोगिता र क्लबबाट खेलिसकेका खेलाडीको अनुभवलाई नयाँ पुस्ताको प्रशिक्षणमा उपयोग गर्ने योजना एकेडेमीले बनाएको छ।

अनुभवी खेलाडीहरूले नयाँ खेलाडीलाई मैदानमा खेल्ने तरिका, खेलको आधारभूत प्राविधिक पक्ष, टिममा समन्वय गर्ने शैली तथा प्रतियोगिताका क्रममा अपनाउनुपर्ने रणनीतिबारे सिकाउन सक्नेछन्। यसले प्रशिक्षणमा सहभागी नयाँ खेलाडीलाई पुस्तक वा सामान्य अभ्यासबाट भन्दा मैदानमै आधारित भएर सिक्ने वातावरण तयार गर्ने अपेक्षा गरिएको छ।

खेलाडीको क्षमता एउटै स्तरको नहुने भएकाले उनीहरूको उमेर, सीप र अनुभवअनुसार प्रशिक्षणलाई अगाडि बढाउने प्रयास गरिने एकेडेमीले जनाएको छ। सुरुवाती तहका खेलाडीलाई आधारभूत सीप सिकाउनेदेखि प्रतियोगितामा सहभागी भइसकेका खेलाडीलाई थप प्राविधिक रूपमा सक्षम बनाउनेसम्मका गतिविधि सञ्चालन गर्ने योजना रहेको छ।

खेलकुदबाट अनुशासन र आत्मविश्वास

एकेडेमीले खेललाई प्रतियोगितामा जित वा हारसँग मात्र जोडेको छैन। बालबालिका तथा युवाको समग्र विकासमा खेलकुदको भूमिका महत्वपूर्ण हुने भएकाले प्रशिक्षणका क्रममा अनुशासन र सकारात्मक व्यवहारलाई समेत प्राथमिकता दिने लक्ष्य राखिएको छ।

नियमित अभ्यासले शारीरिक तन्दुरुस्ती कायम राख्न सहयोग गर्नुका साथै समय व्यवस्थापन, धैर्य, आत्मविश्वास र सहकार्यको भावना विकास गर्न मद्दत गर्छ। विशेषगरी फुटबलजस्तो सामूहिक खेलमा एकअर्कासँग समन्वय गरेर खेल्नुपर्ने भएकाले खेलाडीमा टिम भावना र नेतृत्व क्षमतासमेत विकास हुने अपेक्षा गरिएको छ।

खेलकुदमा सक्रिय बालबालिका तथा युवालाई सकारात्मक गतिविधिमा जोड्न सकिने भएकाले यसको प्रभाव खेल मैदानमा मात्र सीमित नहुने सञ्चालकको भनाइ छ। अनुशासित जीवनशैली र निरन्तर अभ्यासको संस्कार विकास गर्न सके खेलाडीको व्यक्तिगत जीवनमा समेत त्यसको सकारात्मक प्रभाव पर्न सक्ने अपेक्षा गरिएको छ।

स्थानीय खेलाडीलाई आफ्नै ठाउँमा अवसर

बाजुराका कतिपय खेलाडीले थप प्रशिक्षण र प्रतियोगिताको अवसरका लागि जिल्लाबाहिर जानुपर्ने अवस्था छ। आर्थिक तथा भौगोलिक कठिनाइका कारण सबै बालबालिकाले बाहिर गएर प्रशिक्षण लिन सक्ने अवस्था नहुँदा स्थानीयस्तरमै प्रशिक्षणको वातावरण तयार गर्नु आवश्यक देखिएको छ।

मार्तडीमै एकेडेमी सञ्चालन भएपछि आसपासका बालबालिका तथा युवाले आफ्नै ठाउँमा अभ्यास गर्न पाउनेछन्। यसले नियमित रूपमा खेल्न चाहने तर बाहिर जान नसक्ने खेलाडीलाई समेत अवसर दिने अपेक्षा गरिएको छ।

स्थानीयस्तरमै प्रशिक्षणको व्यवस्था भएपछि खेलाडीको क्षमता पहिचान गर्न पनि सहज हुनेछ। विद्यालय तथा समुदायमा रहेका खेल प्रतिभालाई प्रारम्भिक चरणमै पहिचान गरेर उनीहरूलाई आवश्यक प्रशिक्षणमा जोड्न सकिनेछ। त्यसपछि क्षमता र प्रदर्शनका आधारमा स्थानीय, जिल्ला, प्रदेश हुँदै राष्ट्रियस्तरका प्रतियोगिताका लागि खेलाडी तयार पार्न सकिने आधार बन्नेछ।

अनुभवी खेलाडी र नयाँ पुस्ताबीच सहकार्य

एकेडेमीमा अनुभवी खेलाडीको सहभागितालाई नयाँ पुस्ताका लागि सिकाइको अवसरका रूपमा उपयोग गर्ने योजना रहेको छ। लामो समयदेखि प्रतियोगितामा सहभागी भएका खेलाडीले आफूले मैदानमा भोगेका अनुभव नयाँ खेलाडीलाई सुनाउने र अभ्यासका क्रममा आवश्यक सुझाव दिनेछन्।

यसबाट नयाँ खेलाडीले खेलको नियम र सीपसँगै प्रतियोगिताका क्रममा आउने दबाब, टिमभित्रको समन्वय र अनुशासनको महत्व बुझ्न सक्नेछन्। अनुभव र नयाँ पुस्ताको उत्साहलाई जोडेर प्रशिक्षण अघि बढाउने प्रयासले खेलाडीमा निरन्तर सुधार ल्याउन सहयोग पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ।

प्रशिक्षणदेखि प्रतियोगितासम्मको योजना

एकेडेमीले आगामी दिनमा प्रशिक्षणलाई नियमित र व्यवस्थित बनाउने योजना अघि सारेको छ। खेलकुदमा रुचि भएका बालबालिका तथा युवालाई पहिचान गरी प्रशिक्षणमा आबद्ध गर्ने, आवश्यक खेल सामग्री जुटाउने र अनुभवी खेलाडी तथा प्रशिक्षकको सहयोगमा अभ्यास सञ्चालन गर्ने तयारी गरिएको छ।

प्रशिक्षणमा सहभागी खेलाडीको क्षमता मूल्याङ्कन गर्दै उनीहरूलाई स्थानीय प्रतियोगितामा सहभागी गराउने र प्रदर्शनका आधारमा थप अवसर प्रदान गर्ने योजना छ। स्थानीय प्रतियोगिताले खेलाडीलाई आफ्नो क्षमता परीक्षण गर्ने अवसर दिनुका साथै कमजोरी पहिचान गरेर सुधार गर्न पनि सहयोग गर्नेछ।

त्यसपछि योग्य तथा क्षमतावान खेलाडीलाई जिल्ला, प्रदेश र राष्ट्रियस्तरका प्रतियोगितामा सहभागी गराउने लक्ष्य राखिएको छ। यसका लागि खेलाडीको नियमित अभ्यास, शारीरिक तयारी र प्राविधिक पक्षमा निरन्तर सुधार आवश्यक हुने भएकाले एकेडेमीले प्रशिक्षणलाई दीर्घकालीन रूपमा अघि बढाउने जनाएको छ।

खेल सामग्री र प्रशिक्षण पूर्वाधारमा जोड

खेलाडीको क्षमता विकासका लागि प्रतिभा र रुचि मात्र पर्याप्त नहुने भएकाले आवश्यक खेल सामग्री तथा अभ्यासको वातावरण पनि महत्वपूर्ण हुन्छ। एकेडेमीले आगामी दिनमा खेलाडीलाई आवश्यक सामग्री उपलब्ध गराउने तथा अभ्यासका लागि उपलब्ध पूर्वाधारलाई क्रमशः व्यवस्थित बनाउने योजना बनाएको छ।

प्रशिक्षणको गुणस्तर सुधार गर्न अनुभवी प्रशिक्षक तथा खेलाडीको ज्ञानलाई उपयोग गर्ने र आवश्यकताअनुसार प्रशिक्षणको दायरा विस्तार गर्ने योजना पनि रहेको छ। यसबाट खेलाडीलाई नियमित अभ्याससँगै आफ्नो प्रदर्शन सुधार गर्ने अवसर मिल्ने अपेक्षा गरिएको छ।

भविष्यमा अन्य खेल विधामा विस्तार

हाल फुटबललाई प्राथमिकतामा राखेर सञ्चालनमा आएको एकेडेमीका गतिविधिलाई भविष्यमा अन्य खेल विधामा समेत विस्तार गर्ने योजना रहेको छ। जिल्लामा रहेका विभिन्न खेल प्रतिभालाई एउटै स्थानबाट पहिचान गरी उनीहरूको रुचि र क्षमताअनुसार अवसर उपलब्ध गराउने उद्देश्य राखिएको छ।

यसका लागि खेलाडी, अभिभावक, विद्यालय, स्थानीय तह तथा खेलकुदसँग सम्बन्धित निकायबीच सहकार्य आवश्यक हुने देखिन्छ। स्थानीयस्तरमा आवश्यक सहयोग र सहकार्य बढाउन सके एकेडेमीका गतिविधिलाई थप प्रभावकारी रूपमा विस्तार गर्न सकिने अपेक्षा गरिएको छ।

बाजुराको खेलकुदमा नयाँ सुरुवात

मार्तडीमा ‘हिमालयन मस्क स्पोर्ट्स एकेडेमी’ सञ्चालनमा आउनु स्थानीय खेलाडीका लागि प्रशिक्षण र अभ्यासको नयाँ अवसरका रूपमा लिइएको छ। लामो समयदेखि खेलकुदमा सक्रिय रहेका खेलाडीको अनुभव र नयाँ पुस्ताको रुचिलाई जोडेर अघि बढ्न सके जिल्लाको खेल गतिविधिलाई थप व्यवस्थित बनाउन सकिने सम्भावना छ।

एकेडेमीले स्थानीयस्तरमा रहेका प्रतिभालाई पहिचान गर्ने, उनीहरूलाई नियमित अभ्यासमा जोड्ने र क्षमता विकासका लागि आवश्यक वातावरण तयार गर्ने लक्ष्य राखेको छ। प्रशिक्षणसँगै प्रतियोगितामा सहभागिता बढाउँदै खेलाडीलाई क्रमशः उच्चस्तरका अवसरतर्फ लैजाने योजना पनि अघि सारिएको छ।

बाजुराबाट विभिन्न समयमा प्रदेश तथा राष्ट्रियस्तरका प्रतियोगितामा खेलाडीहरूले सहभागिता जनाउँदै आएका छन्। अब त्यस्ता प्रतिभालाई सुरुदेखि नै व्यवस्थित प्रशिक्षण उपलब्ध गराउन सके जिल्लाको खेलकुद क्षेत्रमा थप सम्भावना खोज्न सकिने अपेक्षा गरिएको छ। यही उद्देश्यका साथ सुरु भएको एकेडेमीले आगामी दिनमा आफ्नो गतिविधिलाई निरन्तरता दिँदै बाजुराको खेलकुद विकासमा योगदान पुर्‍याउने लक्ष्य लिएको छ।